“2020 yılı bütçesi, bunalımın tüm faturasının halka çıkarılmakta olduğunun göstergesi”

TMMOB Makina Mühendisleri Odası (MMO) Yöneticisi Yunus Yener, 2020 yılı bütçesinin 17 yıldır uygulanan rant odaklı, dışa bağımlılığı pekiştiren …


TMMOB Makina Mühendisleri Odası (MMO) Yöneticisi Yunus Yener, 2020 yılı bütçesinin 17 yıldır uygulanan rant odaklı, dışa bağımlılığı pekiştiren, endüstrisiz ve istihdamsız iktisat siyasetlerinin bir sonucu olan ekonomik bunalımın gölgesinde hazırlandığını söyledi. Yener, “bu koşullarda oluşturulan bütçe, hangi kısımların gözetildiğini açıklıkla ortaya koymaktadır” dedi.

Lider Yunus Yener tarafından yapılan, “2020 Yılı Merkezi Idare Bütçesi Kara Delikleri Kapatmaya Yöneliktir” başlıklı açıklamada, “17 yıldır iktidarın çevre sınıflara, toplumsal hak ve özgürlükler ile demokrasiye ait duruşunun bir evrakı olan bütçe, bu yıl da memleketimizin içinden geçmekte olduğu ekonomik bunalımın faturasını emeğiyle geçinen tüm yurttaşlara ödetecek nitelikte hazırlanmıştır” tabirleri kullanıldı. Açıklamanın devamında şunlar kaydedildi:

“Gelir vergilerinde yüzde 11’lik bir artış öngörülürken, birçok emekçi halk tarafından üstlenilen ÖTV, Harçlar, Motorlu Taşıtlar Vergisi (MTV) ve KDV üzere dolaylı vergilerde yüzde 35’e yakın artış öngörülmektedir. Binaenaleyh 2020’nin yüksek işsizlik ve pahalılığın yanında ağır vergi artışlarıyla geçeceği şimdiden aşikardır. 

“‘Arka kapı’ sistemleri işe yaramadı”

Bilindiği üzere yılın bitmesine üç ay kala kamu bütçe istikrarı açığı şimdiden Yeni Iktisat Programı’nda açıklanan amaç olan 80,6 milyar TL’nin üzerine çıkmıştır. Bugüne dek dolaylı vergilerde artış, kamu mal ve hizmetlerine yapılan artırımlar derken bütçe açığının finansmanı için “tek seferlik” gelir artışlarına yönelerek bedelli askerlik, imar affı, Merkez Bankası temettüleri ve yedek akçesine başvurulmuştur. Ne var ki tüm bu “arka kapı” yolları işe yaramamış, Kaynak ve Maliye Bakanlığı datalarında gördüğümüz üzere 2018’in birinci 9 ayına nazaran yüzde 82 üzere devasa bir artış ile 2019’un birinci dokuz aylık periyodunda bütçe istikrarı açığı yaklaşık 90 milyar lirayı bulmuştur. Binaenaleyh önümüzdeki aylarda ve 2020 yılında bütçe açığının daha da büyüyeceği, bu açığın finansmanında bugüne dek yapıldığı ve bütçe tasarısında izleri görüldüğü üzere doğalgaz, elektrik, köprü ve otoyol geçişleri, tren, posta, alkollü içecek, sigara fiyatları ve birçok kamusal hizmete yapılan artırımlar sürat kesmeden devam edecektir. 

“2020’de Kamu Kişisel İşbirliği girişimlerine 18.9 milyar lira ayrıldı”

Emekçinin, emekçinin, köylünün, emeklinin, fakirin, bayanın, evladın, gencin, bir bütün olarak toplumsal sahanın büyük bir kısmına ağır vergiler ve artırımlar dayatılırken, kamu ve toplumsal güvenlik harcamaları daha da kısılmakta, özelleştirmelerle eğitim, sıhhat üzere kamusal hizmetlerin paralı hale getirilmesi ve fiyatlarının artırılması çalışmaları sürmektedir. Halka “mali disiplin, kemer sıkmayı” dayatan iktidar Kamu Kişisel İşbirliği (KÖİ) kapsamındaki halkın geçemediği köprüler ile mega girişimlere yüklü bir menşe ayırmaktadır. 2020’de laf konusu KÖİ girişimleri için 18,9 milyar TL ayrılmaktadır. 

17 yıldır uygulanan yanlış siyasetler devletimizi borç batağına sürüklemiştir. Döviz cinsinden borçlarda yüzde 244 artış olmuştur. Son iki yılda birden fazla iktidara yakın inşaat ve güç şirketlerine ilişkin döviz cinsinden borçların “arka kapı” teknikleri ile iktidar tarafından halkın cebinden finanse edildiği bilinmektedir. Bunlardan biri Merkez Bankası temettüleri ve yedek akçesi iken, başka prosedürler arısında Türkiye Varlık Fonu AŞ’nin tasarrufu da bulunmaktadır. Bugüne kadarki en büyük ve en teftişsiz, büyük ölçekte bütçe dışı fon sistemine ve devletin şirketleşmesine geçişin simgesi olan Türkiye Varlık Fonu AŞ, memleket asıllarını kullanarak borçlanmaya ve bu borçla iktidara yakın şirketleri kurtarmaya devam etmektedir. 

“2020’de nema ödemelerine ayrılan bütçe yüzde 18’i bulacak”

Dışa bağımlılığı pekiştiren iktidar siyasetlerin bir sonucu da memleketimizin sırtında büyüyen nema yüküdür. 2019 yılında bütçe gelirlerinin yüzde 16’ya yakın bir kısmı nema ödemelerine aktarılmıştır. 2020’de ise bu nispetin yaklaşık yüzde 18’i bulacağının belirtilmesi, bütçe gelirlerinden yani halktan alınıp getiri odaklı memleketler arası rantlara aktarılan gelirin her geçen gün daha da büyüdüğüne işaret etmektedir. 

2020 Yılı Merkezi Idare Bütçe Kanunu Teklifi’nde öne çıkan bir sair husus, hesap verilmeden kullanılan örtülü ödenek ve yedek ödeneğin bütçe teklifi içindeki yekununun 14,1 milyar liraya ulaşmasıdır. 2012 yılında 138 milyon TL olan ödenek 2014’te 199 milyona; 2015’te 397 milyona, 2016’da 434 milyona, 2017’de 648 milyona, 2018’de 845 milyona, 2019’da 4 milyar 805 milyona,  2020 yılında 5 milyar 410 milyon TL’ye; 2019’da 7 milyar 318 milyon lira olan yedek ödenek yekunu da 8 milyar 763 milyon TL’ye çıkmıştır. Son bir yıl içindeki ödenek artışı yüzde 13’e, yedek ödenekteki artış da yüzde 20’ye yaklaşmıştır. 

“2020 bütçesinde yatırımsızlığa ait anlayış korunmuştur”

Memleketimizde süregiden sanayisizleşme ve yatırımsızlık 2019 yılında da sürmüş ve bütçe teklifi ile 2020 yılına taşınmıştır. Iktisatta küçülme yaşanırken üretim ve yatırım daha ziyade düşmüştür. 2020 bütçesinde endüstriyi, üretimi güçlendirmek ismine yerinde menşe ayrılması bir yana, sanayisizleşme, yatırımsızlığa ait anlayış korunmuştur. 2019 bütçesinde yüzde 4 düşürülen Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı bütçesi, 2020’de de olduğu üzere korunmuştur. 

Temel göstergeleriyle 2020 bütçesi, ekonomimizin ve memleketimizin bugün geldiği durumu ve iktidar siyasetlerinin yaratığı çarpıklıkları tam mealiyle yansıtmaktadır. İktidar, halkın zati dar olan bütçesi ile ve halka hiçbir yarar sağlamayan KÖİ girişimleri ve mahsusen kuvvet ve inşaat şirketleri milyarlarca dolarlık borçlarından kurtarılmakta, bunalımın tüm faturası halka çıkarılmaktadır. 

Sonuç olarak bu anlayış ve pratiklerden farklı, demokratik, kalkınmacı ve toplumsal gereksinimlerle yükümlenmiş bütçe hakkını esas alan adaletli bir bütçeye duyulan gereksinim sürmektedir. “

Next Post

Ankara’ya yürüyen metal emekçilerine polis ve jandarma keti

Cum Eki 25 , 2019
<br /> <br /> Aylardır maaşlarını alamadıkları için Ankara’ya hakikat yürüyüşe geçen metal çalışanları Eskişehir Karapınar mevkinde polis ve jandarma ...

Son Yazılar

Son Yazılar